Een verrassend stukje wilde natuur tussen Hoboken en de Schelde, vlak bij Antwerpen
Aan de rand van de Antwerpse grootstad ligt een natuurgebied dat je niet meteen zou verwachten. Tussen de Schelde, Hoboken, spoorwegen en industrie strekt zich de Hobokense Polder uit: ongeveer 170 hectare natuur met plassen, rietvelden, moerassen, graslanden, ruigten en wilgenstruwelen.
Wat vandaag een groene oase lijkt, kent een opmerkelijke geschiedenis. De oorspronkelijke polder verdween grotendeels tijdens grote ophogingswerken in de jaren 1950 tot 1970. Het gebied werd opgehoogd met grond die onder meer afkomstig was van de aanleg van grote infrastructuurwerken rond Antwerpen. Het was de bedoeling om hier een omvangrijk woon-, industrie- en recreatiegebied te ontwikkelen. Uiteindelijk werd slechts een deel van dat plan uitgevoerd.
De natuur kreeg daardoor opnieuw ruimte.
De verschillende landschappen zorgen voor een grote variatie aan planten en dieren. Vooral de natte delen zijn belangrijk voor water- en moerasgebonden soorten. In het gebied komen onder meer rietvelden, ondiepe plassen en wilgenbroekbossen voor. Ook graslanden en ruigere vegetaties vormen belangrijke leefgebieden.
Op de lager gelegen plaatsen ontstonden plassen en moerassige zones. Riet, lisdodde en wilgen verschenen spontaan en geleidelijk ontwikkelde zich een grote variatie aan biotopen. Vandaag vormt de Hobokense Polder een waardevol natuurgebied waar open water, rietland, wilgenbroekbos, graslanden en ruigten elkaar afwisselen.
Van polder naar natuurgebied
De geschiedenis van de Hobokense Polder is misschien wel het meest bijzondere onderdeel van het gebied.
Ooit bestond hier een traditioneel polderlandschap met akkers en weilanden. In de twintigste eeuw veranderde het gebied sterk. Ophogingen, stortplaatsen en plannen voor grootschalige bebouwing bedreigden het oorspronkelijke landschap.
Toen een groot deel van de geplande ontwikkeling uiteindelijk niet werd uitgevoerd, ontstond onverwacht ruimte voor spontane natuurontwikkeling. Op de opgehoogde terreinen verschenen pioniersplanten en vormden zich nieuwe plassen. Vervolgens ontwikkelden zich rietlanden, moerasvegetaties en wilgenstruwelen.
Zo ontstond een jong natuurgebied met een verrassend grote landschappelijke variatie.
Natuurwandeling MeerNatuur
Hobokense Polder
Startplaats
Scheldelei, Hoboken
De wandeling
- Verschillende biotopen (water, rietvelden, graslanden, bossen)
- Vlonderpaden
- Kijkhut en kijkwanden
- De wandeling kan je bekijken in Google Maps
- De wandeling kan je downloaden via GPX-code
Redactie & Fotografie: Alain Lams
Natuurspotten en uitwerking wandeling: Alain Lams & Inès Braeckman
Aan te bevelen bistro bij startpunt: De Schorren
De wandeling op de kaart
Fauna
De combinatie van water en moeras maakt de Hobokense Polder bijzonder interessant voor vogels. Daarnaast biedt het gebied leefruimte aan verschillende zoogdieren, amfibieën en talrijke insectensoorten. Vooral de overgang tussen open water, riet, grasland en struweel zorgt voor veel variatie.
Meest voorkomende vogels:wilde eend, meerkoet, dodaars, grauwe gans, blauwe reiger, cetti’s zanger, zwartkop, …
Meest voorkomende zoogdieren: gewone dwergvleermuis, ree, steenmarter, vos, europese rode eekhoorn, europese mol, konijn, gewone bosmuis, europese haas, west-europese egel, bruine rat, …
Meest voorkomende reptielen en ambifibieën: kleine watersalamnder, gewone pad, bruine kikker, groene kikker, …
Flora
Ook botanisch is de Hobokense Polder interessant. In het gebied komen onder meer rietvelden, wilgenstruwelen en verschillende grasland- en ruigtevegetaties voor.
Op plaatsen waar water langzaam verlandt, ontstaan nieuwe vegetaties. De opeenvolging van open water naar riet en vervolgens moerasbos zorgt ervoor dat het landschap voortdurend verandert.
Meest voorkomende paddenstoelen: zwavelzwam, echte tonderzwam, reuzenbovist, geschubde inktzwam, …
Meest voorkomende planten: eenstijlige meidoorn, hondsdraf, look-zonder-look, gele waterkers, grote kattenstaart, gewone berenklauw, …
Hoogtepunten tijdens de MeerNatuur-wandeling
- De Hobokense Polder is een mooi voorbeeld van hoe natuur onverwacht kan ontstaan midden in een sterk verstedelijkte omgeving. Het contrast. Stad dichtbij. Natuur dichtbij. En toch voelt het op sommige plaatsen verrassend ver weg.
- Je komt hier niet voor één spectaculair uitzicht, maar voor de afwisseling: waterplassen, rietvelden, graslanden, wilgen, ruigten en de voortdurende aanwezigheid van de stad op de achtergrond.
- Een vogelkijkhut en vogelkijkwanden maken het mogelijk om de natuur volop te spotten. Hou het stilletjes zodat de natuur hier ongestoord zijn gangetje kan gaan.
Fotogalerij
