De witgat, gemakkelijk te verwarren met de oeverloper, is iets groter, heeft een volledige witte onderbuik en … zoals de naam doet vermoeden … een witte staartbasis. Opvallend is de witte wenkbrauw, de witte oogring en de lange puntige snavel.

De witgat zullen we meestal aantreffen in de omgeving van plassen en kale oevers met zoetwater. Deze witgatten hebben we echter kunnen aantreffen in het getijdengebied van de Waterdunen, een locatie waar er toch ook sprake is van zout water.